Jeziora: Charzykowskie

Jezioro Charzykowskie, zwane także Łukomie, jest jednym z najlepiej zagospodarowanych akwenów na Kaszubach. Tutaj właśnie znajdują się najbardziej znane kurorty Pojezierza Kaszubskiego – Charzykowy, Swornegacie oraz wsie letniskowe – Funka i Bachorze.

noclegi w Bodzentynie

Charzykowskie jest największym spośród 53 jezior na terenie Zaborskiego Parku Krajobrazowego i liczy 1367 ha powierzchni. Ma ono 9,5 km długości i 2,5 km szerokości, a jego głębokość przekracza 30 m. W Małych Swornychgaciach styka się ono z drugim, również dużym Jeziorem Karasińskim. Jest to zakątek, którego piękno może przyprawić o zawrót głowy. Wzdłuż brzegów ciągną się stare sosnowe lasy, tworząc wraz z połyskującymi wodami malownicze pejzaże. Nic więc dziwnego, że okolica gości turystów od wiosny do późnej jesieni, a wędkarze i grzybiarze przybywają tłumnie z całego regionu, czasem kilkunastoma autokarami na raz.

noclegi w Wladyslawowie

Miejsce to upatrzyli sobie także żeglarze, których niezliczone jachty i łodzie można spotkać przy każdej przystani i pomoście. Ciekawostką jest fakt, że już w 1919 r., a więc tuż po odzyskaniu przez Polskę niepodległości, nad Jez. Charzykowskim powstał pierwszy w kraju klub żeglarski.

Jeziora: Drawsko

Największy akwen Pojezierza rozciąga się między Czaplinkiem, Siemczynem, Rzepowem a Kluczewem.

noclegi Krajno

Drawsko powstało w miejscu skrzyżowania się kilku głębokich rynien polodowcowych, toteż przypomina kształtem ogromną rozgwiazdę. Ze względu na zróżnicowaną (od wysokich klifów po płaskie bagniska) i rozbudowaną linię brzegową – uważane jest za jedno z najbardziej atrakcyjnych jezior w kraju.

noclegi Swieta Katarzyna

Dosyć przejrzyste wody Drawska mają niezwykły szmaragdowy odcień. W jego głębiach, gdzie nie dociera światło słoneczne, żyje reliktowy krab z okresu dyluwium. Dno jest na ogół piaszczyste, twarde, w zatokach zachodnich kamieniste, mocno pofałdowane. Dno części środkowo-południowej wypiętrzają liczne podwodne pagórki i garby. W pobliżu Czaplinka dno jeziora szybko opada. Sto metrów od pomostów jego głębokość wynosi 24 m, a kilometr na zachód od stadionu – aż 83 m.

Rozmiary:

Powierzchnia – 1871 ha

Rozpiętość północ – południe – 11,1 km

Rozpiętość wschód – zachód – 6,9 km

Długość linii brzegowej – 75 km

Największa wyspa – Bielawa, pow. 79,5 ha, druga co do wielkości wyspa śródlądowa w kraju

Średnia głębokość – 17,7 m

Największa głębokość – 83 m, drugie co do głębokości jezioro Polski

Jeziora: Tyrkło

Tyrkło jest niewielkim jeziorem rynnowym, położonym na północ od Okartowa. Liczy 5,2 km długości i ok. 500 m szerokości. W najgłębszym miejscu do dna jest 29,2 m. Jezioro należy do typu leszczowego. Na Tyrkle obowiązuje strefa ciszy.

noclegi Kroscienko nad Dunajcem

Od południa łączy się wąskim przesmykiem ze Śniardwami. 1,5 km na północ od Okartowa, na wschodnim brzegu, do jeziora uchodzi rzeka Orzysza. Niewielkim jachtem (po drodze niskie mostki) można się nią przedostać do Orzysza i dalej na Jezioro Wierzbińskie i Orzysz.

noclegi Kroscienko nad Dunajcem

Istnieje również możliwość przewiezienia jachtu z północnego krańca jez. Tyrkło wprost na jez. Buwełno, mające połączenie z Niegocinem (traktor z przyczepą można wynająć we wsi Cierzpięty nad Buwełnem – znad północnego końca Tyrkła 1,5 km). Główną atrakcją jeziora jest jego położenie – z dala od uczęszczanych szlaków – gwarantujące ciszę i spokój.

Jeziora: Tałty

To najdłuższe, a zarazem najgłębsze jezioro „Wielkiej Rynny” (12,5 km; maksymalna głębokość – 51 m). Na południu jezioro łączy się z Jeziorem Mikołajskim, a na północy z Jeziorem Ryńskim.

noclegi w Pieninach

Jezioro zaliczane jest do typu sielawowego, a jego wody zaliczono do III klasy czystości. Tałty rzadko bywają dla wodniaków akwenem docelowym. Przepływa się przez nie w drodze „na północ” (przez kanały w stronę Giżycka), do Mikołajek albo do Rynu. Pokryte w większości polami brzegi i kształt (prosta rynna) nie są tak atrakcyjne krajobrazowo jak inne mazurskie jeziora. Na północ od Mikołajek akwen ma początkowo kierunek południkowy i jest dosyć wąski – ok. 500 m. 2,5 km od Mikołajek na środku jeziora leży niewielka zarośnięta wyspa. Na północ od niej jezioro zaczyna łagodnie zakręcać na północny zachód i znacznie się rozszerza, osiągając szerokość 2 km.

noclegi Czorsztyn

W centralnej części (7 km od Mikołajek), na brzegu wschodnim znajduje się wejście na kanały prowadzące na północną część Wielkich Jezior. Najładniejsza jest część granicząca z Jeziorem Ryńskim – do linii wody dochodzi las, a w brzeg wcinają się wąskie zatoki: Jora (na zachodzie) i Skanał (na wschodzie), często porównywane do fiordów, choć jest w tym chyba nieco przesady.

Jeziora: Tałtowisko

Prawie wszyscy mijają ten akwen, nie rozglądając się nawet na boki, a tymczasem jest tutaj – zwłaszcza w północnej, otoczonej lasami części – bardzo malowniczo. Mimo, że jezioro nie cieszy się zbyt wielką popularnością wśród żeglarzy, funkcjonują tu dwie przystanie z solidnymi pomostami.

noclegi w Pieninach

To niewielkie owalne jezioro ma nieco ponad 4 km długości i 1,6 km szerokości. Tałtowisko zaliczane jest do typu sielawowego, jego wody należą do III klasy czystości. Szlak wodny przecina jezioro w poprzek. Na brzegu zachodnim znajduje się wejście do Kanału Tałckiego, a na brzegu wschodnim – do Leleckiego (Grunwaldzkiego). Przy wejściu do Kanału Leleckiego tor wodny zwężają sieci. Dobrym rozwiązaniem dla tych, którzy nie dysponują silnikiem, jest – przy przeciwnym wietrze – postawienie masztu i pokonanie na żaglach 1,5-kilometrowego odcinka wiodącego przez jezioro.

noclegi Czorsztyn

Przy okazji warto zboczyć z toru wodnego i pożeglować trochę po Tałtowisku. Na zachodnim brzegu, 1,5 km na północ od główek Kanału Tałckiego, usytuowana jest wieś Skorupki (druga część tej samej wioski leży 2 km na zachód, nad Tałtami).

Jeziora: Tajty

Tajty są średniej wielkości jeziorem rynnowym, położonym na uboczu głównego szlaku Wielkich Jezior Mazurskich. Zachodni kraniec Tajt połączony jest poprzez Kanał Niegociński z Niegocinem, a przez kanał Piękna Góra z Kisajnem.

noclegi Pieniny

Jezioro ma 5,4 km długości. Przez pierwsze 4 km od wschodu wąski pas wody wije się łagodnie wśród wysokich brzegów. Na wysokości wsi Wrony jezioro zwęża się, tworząc zaledwie pięćdziesięciometrowy przesmyk, a następnie, zupełnie niespodziewanie, rozszerza się. W swojej zachodniej części Tajty mają szerokość ponad 1 km.

noclegi Czorsztyn

Poza fragmentem położonym w bezpośrednim sąsiedztwie kanałów na jeziorze obowiązuje strefa ciszy. Woda należy do II klasy czystości. Jezioro zaliczane jest do typu sielawowego.

Jeziora: Sztynorckie

Jezioro Sztynorckie to oczko wodne o średnicy niespełna kilometra i głębokości 3 m. Woda w jeziorze jest niestety tak brudna, że nie można jej zakwalifikować do żadnej klasy. Jedynym powodem, dla którego warto się tu zapuszczać, jest możliwość odwiedzenia Sztynortu.

noclegi w Sromowcach niznych

Na Jezioro Sztynorckie można przedostać się z Dargina poprzez kanał długości 170 m. Nie trzeba kłaść masztu. Przy przeciwnym wietrze można jacht przeburłaczyć. Na wschodnim brzegu kanału kusi wielki znak drogowy przedstawiający… kufel piwa, ale niebezpiecznie jest zatrzymywać się w wąskim przejściu.

noclegi w Sromowcach wyznych

Jeziora: Ryńskie

Jezioro Ryńskie, mimo niezbyt dużych rozmiarów, ma do zaoferowania bardzo wiele – od uroczych leśnych zakątków, poprzez jedne z najwygodniejszych na Mazurach przystanie, po owiany legendą Konrada Wallenroda zamek w Rynie. Atrakcją dla żeglarzy są także dwie wąskie i długie zatoki – Mrówczańska na południu i Rominek na północy oraz kilka wysp urozmaicających taflę wody.

noclegi Sromowce nizne

Jezioro Ryńskie stanowi właściwie przedłużenie Tałt w kierunku północno-wschodnim. Skręcająca łagodnym łukiem ku wschodowi rynna ma 7,5 km długości. Najgłębsze miejsce – 20,2 m znajduje się w części północnej. Jezioro należy do typu sielawowego, a jego wody zaliczane są do III klasy czystości.

Ryn

Ryn to niewielkie miasteczko, które zamieszkuje 3250 osób, położone wśród morenowych wzgórz między jeziorami Ryńskim i Ołów. Właściwie Ryn trudno nazwać miastem, gdyż poza niewielkim centrum, niezbyt szczęśliwie przeciętym drogą przelotową Mrągowo–Giżycko, na miasto składają się: chaotycznie zabudowana dzielnica domków jednorodzinnych i oddalone od siebie osiedla bloków.

noclegi Sromowce wyzne

Historia

Historia Rynu, podobnie jak kilku innych miejscowości w tym regionie, zaczyna się od wzniesienia warowni krzyżackiej, która miała bronić wschodniej granicy. Wkrótce wokół niej powstała niewielka osada łowiecka. Zaopatrywała ona również Malbork w ryby i dziczyznę.

W 1376 r. w Rynie powstał największy zamek krzyżacki na Mazurach, zbudowany przez wielkiego mistrza Winrycha von Kniprode. Komturia w Rynie obejmowała niemal całe terytorium na wschód od Łyny i na południe od Pregoły. W czasie wojny trzynastoletniej (1454–1466) zamek został na pewien czas zajęty przez wojska Związku Pruskiego.

Jeziora: Roś

Roś jest jeziorem rynnowym, położonym na północny wschód od Pisza. Ciągnie się liczącym 11,5 km zygzakiem o dwóch wyraźnych zakrętach, które upodabniają jego kształt do zdeformowanej litery „S”.

 noclegi w Szczawnicy

Brzuszek „S” tworzą dwie zatoki – Rudzka i Bylicka. Południowe ramię jeziora (podstawa litery) oddzielone jest od części centralnej (szyjki „S”) półwyspem Ostrów. Pomiędzy częścią centralną a północną (górą litery) leży Półwysep Pilchowski, u nasady którego znajduje się wieś Pilchy. Powierzchnia jeziora wynosi 1890 ha. Najszersze jest w swej południowej części – około 2 km, zaś w północnym krańcu zwęża się do szerokości zaledwie 200 m. W najgłębszym miejscu Roś ma 31 m, ale północne ramię jest bardzo płytkie i zarośnięte – głębokości nie przekraczają tu metra. Niewątpliwą zaletą Rosia jest woda, zaliczana do drugiej klasy czystości. Jezioro należy do typu sielawowego.

noclegi w Kluszkowcach

Ląd – z wyjątkiem części południowo-wschodniej – pozostaje w większości niedostępny. Na brzegach rozciągają się podmokłe łąki, a w części południowo-wschodniej i centralnej – lasy. W przybrzeżnych trzcinach gnieździ się wodne ptactwo. Czapli, perkozów i różnych gatunków kaczek jest tu zdecydowanie więcej niż na bardziej uczęszczanych szlakach wodnych. Wysoko nad taflą krążą ptasie drapieżniki. To jedna z niewielu letnich oaz spokoju na Wielkich Jeziorach. Południowy kraniec Rosia przecina szlak żeglowny łączący Warszawę z Wielkimi Jeziorami Mazurskimi. Od ujścia Pisy do Kanału Jeglińskiego, na przeciwległym brzegu Rosia, jest ok. 1,5 km.

Jeziora: Orzysz

Malownicze jezioro Orzysz (1085 ha, 36 m maks. gł.) należy do rzadziej odwiedzanych. Linia brzegowa, bardzo urozmaicona – z licznymi półwyspami, cyplami i zatokami, sprawia wrażenie, jakby została zarysowana ręką jakiegoś nerwusa.

 noclegi w Szczawnicy

W szerszej, centralnej części jeziora leżą wyspy Wąski Ostrów (1,2 ha) i Różany Ostrów (5 ha), ta ostatnia wąskim traktem łączy się z brzegiem. Wokół jeziora ciągną się brzegi to wysokie, to niskie, często podmokłe. Przez jezioro prowadzi szlak kajakowy.

Orzysz

Orzysz, leżący przy głównym szlaku z Warszawy do Giżycka i Węgorzewa, to miejscowość, która turystyczny boom ma dopiero przed sobą. Miasto, liczące ponad 6000 mieszkańców, zostało zdominowane przez dwie jednostki wojskowe, które zajmują ogromny teren ciągnący się daleko na południe, aż do wsi Gaudynki. Obszar od południowego wschodu zajmują tereny poligonu wojskowego.

noclegi w Kluszkowcach

Przy głównej ulicy Wojska Polskiego można spotkać żołnierzy, pilnie przypatrujących się wszystkim i wszystkiemu. Miasteczko sprawia trochę smutne wrażenie. Chaotyczna zabudowa i nieładne bloki w centrum nie dodają mu uroku. Ozdobą mogłyby być dosyć interesujące przedwojenne kamienice – cóż, kiedy ciągle czekają na remont. Najładniejsze zakątki znajdują się nad przepływającą tędy rzeką Orzyszą oraz w lesie nad jeziorem Orzysz, położonym na wschód od miasta. W miejscowości działa jeden z ciekawszych zespołów regionalnych – Orzyszanki, skupiający panie, które po wojnie przyjechały tu z różnych regionów.